Warto zacząć od najważniejszego: u maluchów w wieku 1–3 lat gryzienie rzadko jest przejawem agresji, a najczęściej wynika z niedojrzałości układu nerwowego i poszukiwania sposobów na komunikację.

Choć sytuacja, w której Twoje dziecko gryzie rówieśnika lub Ciebie, wywołuje wstyd i złość, warto spojrzeć na nią jak na sygnał SOS. Oto przewodnik, który pomoże Ci zrozumieć to zjawisko.

---

Dlaczego dzieci gryzą?

Zanim przejdziemy do strategii, musimy zrozumieć „dlaczego”. Dzieci nie gryzą złośliwie. Najczęstsze przyczyny to:

• Brak słów:
  Maluch czuje frustrację, ale nie potrafi jeszcze powiedzieć: „Oddaj mi tę łopatkę”. Gryzienie to najszybszy sposób na wyegzekwowanie swojej woli, gdy brakuje narzędzi językowych.
• Przebodźcowanie:
  Gdy wokół jest za głośno lub za dużo się dzieje, układ nerwowy zostaje przeciążony. Gryzienie staje się wtedy prymitywnym sposobem na „rozładowanie” nagromadzonego napięcia.
• Potrzeba sensoryczna i eksperymentowanie:
  Czasem to potrzeba mocnego docisku szczęki (np. przy ząbkowaniu) lub czysta ciekawość poznawcza – sprawdzanie granic: „Co się stanie, gdy to zrobię? Jaka będzie reakcja?”.
• Silne emocje (nawet te pozytywne!):
  Zdarza się, że dziecko gryzie z nadmiaru ekscytacji lub miłości, bo nie wie, jak inaczej pomieścić w sobie tak wielką energię.

---

Jak reagować „na gorąco”? (Strategia SOS)

Kiedy dojdzie do ugryzienia, kluczowe jest zachowanie spokoju i wykonanie trzech kroków:

1. Zadbaj o bezpieczeństwo i przerwij sytuację

Reaguj szybko, ale bez przemocy. Rozdziel dzieci, mówiąc stanowczym, niskim głosem: „Stop, nie pozwalam na gryzienie. To boli”.

2. Zaopiekuj się poszkodowanym

To najważniejszy punkt. Skieruj swoją uwagę na dziecko pogryzione. Daj mu wsparcie i empatię. Dzięki temu sprawca widzi, że gryzienie nie jest skutecznym sposobem na przyciągnięcie Twojej uwagi w pozytywny sposób.

3. Nazwij emocje i wskaż alternatywę

Gdy emocje opadną, pomóż dziecku zrozumieć, co się stało:

„Widziałem, że byłeś zły, bo Staś zabrał Ci auto. Nie zgadzam się na gryzienie. Następnym razem powiedz: Moje!”.

---

Jak wygaszać to zachowanie długofalowo?

W Osadzie Bliskości wierzymy w prewencję i naukę umiejętności, a nie w kary.

Obserwuj jak detektyw

Kiedy najczęściej dochodzi do gryzienia? Czy to przed drzemką? Czy w dużym hałasie? Znając zapalnik, możesz interweniować, zanim zęby pójdą w ruch, oferując dziecku wsparcie wcześniej.

Zapewnij alternatywę sensoryczną

Jeśli dziecko gryzie, bo potrzebuje stymulacji proprioceptywnej, zaproponuj bezpieczne zamienniki:

• Gumowe gryzaki lub silikonowa biżuteria.
• Chrupanie twardych warzyw (np. marchewki).
• Zabawy w „siłowanie się” lub mocne przytulasy (docisk).

Modeluj komunikację i edukuj

Ucz dziecko prostych gestów: „Stop”, „Moje”. Czytajcie bajki terapeutyczne, które tłumaczą, że zęby służą do jedzenia, a nie do gryzienia kolegów.

---

Ważna uwaga na koniec

Unikaj „oddawania” dziecku, by pokazać mu, że to boli. Takie zachowanie uczy malucha jedynie tego, że silniejszy może używać przemocy. My chcemy uczyć empatii i skutecznych strategii radzenia sobie z trudnymi emocjami.